Nhiều cặp đôi cho rằng chỉ cần ăn uống lành mạnh, không có bệnh lý hay cơ thể khỏe khoắn là đã đủ điều kiện để mang thai. Tuy nhiên, trong y học sinh sản hiện đại, “khỏe mạnh” theo cảm nhận chưa chắc đồng nghĩa với việc cơ thể đã sẵn sàng cho một thai kỳ an toàn.
Thực tế, rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và sức khỏe thai nhi tồn tại âm thầm mà không gây triệu chứng. Đó cũng là lý do khám tiền thai sản ngày càng được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước khi có con.
Những nguy cơ bệnh lý và di truyền tiểm ẩn
Nguy cơ từ gen di truyền
Mọi cặp đôi “khỏe mạnh” đều có thể mang gen đột biến mà không biết. Khám tiền sản giúp sàng lọc:
- Các bệnh gen lặn phổ biến: Thalassemia (chiếm 13% dân số Việt Nam), teo cơ tủy (SMA) gây liệt cơ, thiếu men G6PD gây tan máu cấp, hay tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh. Nếu cả hai cùng mang gen ẩn, con có tỷ lệ cao nguy cơ mắc bệnh nặng và phải điều trị suốt đời.
- Bất thường Nhiễm sắc thể (NST): Phát hiện các tình trạng chuyển đoạn NST cân bằng ở bố mẹ – nguyên nhân hàng đầu gây sảy thai liên tiếp, thai lưu hoặc các hội chứng Down, Edwards ở trẻ.
- Bất đồng nhóm máu Rh: Ngăn ngừa tình trạng mẹ có nhóm máu Rh- tấn công hồng cầu của con (Rh+), gây nguy hiểm tính mạng thai nhi từ lần mang thai thứ hai.
Các bệnh truyền nhiễm “im lặng”
- Nhóm nhiễm trùng TORCH: Bao gồm Rubella, CMV, Toxoplasmosis… Những loại virus này có thể không gây hại cho người mẹ nhưng lại xuyên qua nhau thai gây mù, điếc, dị tật tim hoặc chậm phát triển trí tuệ ở trẻ.
- Bệnh lây qua đường tình dục (STIs): Chlamydia hoặc Giang mai thường không có triệu chứng rõ rệt ở phụ nữ nhưng lại là tác nhân gây vỡ ối sớm, sinh non và viêm phổi sơ sinh
Bệnh lý mạn tính chưa khởi phát
Các vấn đề về tuyến giáp, đái tháo đường tiềm ẩn hoặc huyết áp nhẹ thường bị bỏ qua. Khi mang thai, sự thay đổi nội tiết sẽ khiến các bệnh này bùng phát, dẫn đến nguy cơ tiền sản giật và sảy thai liên tiếp.
Quản trị vi chất và dinh dưỡng tiền thai kỳ
Sức khỏe của thai nhi phụ thuộc vào nguồn dự trữ dinh dưỡng của cha mẹ trước khi thụ thai. Việc bổ sung khi mẹ đã biết mình mang thai thường là quá muộn đối với một số cơ quan quan trọng.
Khám tiền thai sản giúp đánh giá tình trạng dinh dưỡng và dự trữ vi chất của cơ thể để có kế hoạch bổ sung phù hợp ngay từ đầu.
Axit Folic: Cửa sổ cơ hội 28 ngày
Ống thần kinh của trẻ đóng lại trong vòng 28 ngày đầu thai kỳ. Thiếu hụt Axit Folic là nguyên nhân trực tiếp gây dị tật nứt đốt sống. Chuyên gia khuyến nghị bổ sung ít nhất 400mcg/ngày từ 1-3 tháng trước khi mang thai.
Sắt và I-ốt: Nền tảng máu và trí não
- Sắt: Dự trữ sắt giúp ngăn ngừa thiếu máu cho mẹ và tình trạng nhẹ cân ở trẻ sơ sinh.
- I-ốt: Thành phần thiết yếu để phát triển hệ thần kinh trung ương. Thiếu I-ốt tiền thai kỳ có thể dẫn đến suy giảm chỉ số IQ bẩm sinh.
Kẽm
Kẽm không chỉ quan trọng với nữ giới mà còn là chìa khóa duy trì chất lượng tinh trùng, bảo vệ DNA tinh trùng khỏi sự đứt gãy do các tác nhân oxy hóa.
Lộ trình khám tiền thai sản tiêu chuẩn
Để chuẩn bị tốt nhất, các cặp đôi nên bắt đầu lộ trình này từ 3 đến 6 tháng trước thời điểm dự định có con.
Bước 1: Thăm khám tổng quát và sàng lọc (Cả hai vợ chồng)
- Xét nghiệm máu: Xác định nhóm máu (hệ Rh), tầm soát HIV, Viêm gan B, Giang mai…
- Sàng lọc gen để phát hiện gen bệnh.
Bước 2: Kiểm tra chuyên sâu sức khỏe sinh sản
- Đối với nữ: Siêu âm phụ khoa (tử cung, buồng trứng), soi tươi dịch âm đạo, xét nghiệm nội tiết (AMH) để đánh giá dự trữ buồng trứng…
- Đối với nam: Thực hiện Tinh dịch đồ theo tiêu chuẩn WHO để đánh giá “phong độ” của tinh binh và xét nghiệm đứt gãy DNA tinh trùng (nếu cần)…
Bước 3: Thiết lập hàng rào bảo vệ (Tiêm phòng)
- Hoàn tất các mũi tiêm: Sởi – Quai bị – Rubella (MMR), Thủy đậu, Cúm và Viêm gan B.
Lưu ý: Các mũi tiêm này cần hoàn thành ít nhất 1-3 tháng trước khi thụ thai để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bước 4: Điều chỉnh lối sống và Bổ sung vi chất
Thiết lập chế độ dinh dưỡng cá nhân hóa, bổ sung các vi chất thiết yếu, loại bỏ các tác nhân gây stress và các thói quen có hại (thuốc lá, rượu bia, môi trường nhiệt độ cao).
Kết luận:
Một thai kỳ khỏe mạnh không bắt đầu từ lúc thử que hai vạch, mà bắt đầu từ quá trình chuẩn bị trước đó nhiều tháng.
Ngay cả khi cả hai đều cảm thấy khỏe mạnh, vẫn có những nguy cơ tiềm ẩn mà cơ thể không thể tự “báo hiệu”. Khám tiền thai sản giúp phát hiện sớm các vấn đề về di truyền, dinh dưỡng, miễn dịch và sức khỏe sinh sản để chủ động phòng ngừa trước khi mang thai. Đây không chỉ là bước chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, mà còn là sự chuẩn bị tốt nhất cho tương lai của con.
* Bài viết của Orthomol Việt Nam chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
—
Orthomol – Thương hiệu Bảo vệ sức khỏe đến từ CHLB Đức.
With Orthomol. Ready. For Life.
—
Mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:
Hotline: 0832 168 168
